«Көзі ашық, көкірегі ояу» — саналы, білімді, парасатты және дүниетанымы кең адамды сипаттайтын қазақ халқының тұрақты тіркесі.
Бұл сөз тек оқып-тоқыған сауаттылықты ғана емес, айналасындағы құбылыстарды терең түсінетін, ішкі рухани байлығы мол, жақсы мен жаманды айыра алатын кемел тұлғаны білдіреді.
Тіркестің мағынасы екі бөліктен тұрады:
Көзі ашық: сауатты, оқыған, әлемдегі жаңалықтардан хабардар.
Көкірегі ояу: жүрегі таза, ішкі рухани әлемі оянған, ұлттық құндылықтарды бағалайтын, ақыл-парасаты жоғары.