Иә, Абай Құнанбаев алдымен «суық, мұздай ой» деп ойлаған. Бұл оның адам ойының табиғатын талқылаған «Тәрбие сөздер» атты өлеңінің бір жолы. Абай мейірім мен мейірімге толы болмаса, ой салқын, мұз болады дейді. Ол суық, мұзды ойды ауру мен азапты тудыруы мүмкін мұзбен салыстырады.
«Ой толғаныс» деген тағы бір өлеңінде Абай:
Ой – от
Ол жылытып, жарықтандырады,
Бірақ ол деструктивті болуы мүмкін.
Абай ой адам мен қоғам игілігіне бағытталуы керек деп есептеді. Ол адамдардың ойлары таза және мейірімді болуы үшін оларды ой елегінен өткізуге және іштей қарауға шақырды.
