Салт-дәстүр туралы | 32.8k қаралды
32.8k қаралды

Салем! жаңа жылға біздің мектеп әр ұлт болып шығу керек... Біздің сыныпқа Украин халқы түсіпті енді ұлттық биін, тағамын, киімін көрсету керек соған комектесіңдерші өтініш.....

1 жауап

 

Халқының дәстүрлі тағамдары

Нанды қышқыл қамырдан домалақ, ұзынша қалыпта (паляница, хлібина, бохан) пісірген. Ішіне түрлі нәрселер салынған бәліштер мен жұқа нандар (перепічки, opішки, пампушки) кеңінен таралған. Ұннан квашу, лемішку, соломаху сияқты ежелгі тамақтар дайындайды. Қайнаған суда пісірілетін галушки, вареники (ірімшікпен, картоппен, шиемен), лапша (локишна), затірка (қатты етіп иленген, ұсақталып суға немесе сүтке пісірілген қамыр) тағамдар қазіргі уақытқа дейін бар. Украиндықтардың әйгілі тағамы борщ. Оның түрлі дайындау тәсілдері бар. Күнделікті тағамдар ішінде сүт тағамдары көп. Ұлттық тағамдар тұрып жатқан аймақтардағы тағамдар есебінен толығып отырады. Кубаньда украиндықтар адыгей ірімшігін, Башқұртстан мен Қазақстанда – қымыз және айран жасайды. Ет, шұжық және әйгілі украиндық шошқа майы күнделікті де, мерекелік те азық түрі болып табылады.

 

УКРАИН ТАҒАМДАРЫ

Таныстыру

Славян халықтарына тән ұлттық тағамдардың арасында украин асы өте кең таралған. Құрамы мен дайындау тәсілдері жөнінен олар белорус және поляк тағамдарына ұқсас. Бірақ, оларды ежелден белгілі деуге болмайды. Өйткені, бұл тағамдардың тарихы төрт ғасырға ғана созылады. Украин халқының тағамдары 18-ші ғасырда толық қалыптасып болды. Олардың кейбіреулері, мысалы, борщ пен вареник күллі әлемге танымал және оларды әркім де сүйсіне жейді. 

Украин тағамдарының арасындағы ең танымалын бүгін бізге Галина Сұлтанбекова дайындап береді. Өзінің айтуынша, ол пісіретін және украиналықтар дайындайтын борщтың едәуір айырмашылығы бар. Бұған Галинаның басқа ұлттың өкілімен некелескені және ұзақ уақыттан бері Қазақстанда тұратыны әсер еткен. 

Ас үйде

Біз бүгін қарапайым украин борщын пісіреміз. Борщтың құрамы мынадай: ең алдымен – ет, ол ұзақ піседі, сондықтан оны алдын-ала пісіріп алдық. Содан кейін – ас бұршақ, үшінші кезекте – қызылша, сосын картоп, қырыққабат, бұрыш, пияз, сәбіз. Әрине, тұз себеміз, укроп пен петрушка тураймыз, аздап қант қосқан да дұрыс. Сосын лимон сөлі немесе сіркесу, лавр жапырағы мен өзіміз жақсы көретін сарымсақ, онсыз бірде-бір тамақ пісірілмейді, содан кейін – аскөк түрлерін – көк жуа мен укроп және петрушка саламыз. Борщтың сорпасын сүйектен, еттен немесе екеуін қосып қайнатамыз.  Мына сорпаны да алдын-ала қайнатып, етін сүзіп алдым, сондықтан сорпасы дайын деуге болады. 

Борщтың құрамына ас бұршақ қоспаса да болады. Ал, қызылшаны міндетті түрде қосу керек.  Енді көкөніс қуырамыз, мұны қызылшадан бастайық. Украинада көкөністі шошқаның шел майына қуырады, бірақ біз шемішке майға қуырайық. Сары майға қуыруға да болар еді, бірақ шемішке майдан артығы жоқ. Енді қызылшаны саламыз. Табаға қалай әдемі болып түскенін көрдіңіздер ме! Сосын жақсылап араластырамыз. Сонда оның түсі бұзылмай, сол күйі сақталады. Борщтың түсі қып-қызыл болып тұруы, пісірген кезде қызылша бозарып кетпеуі үшін украин аспаздары бір әдіс қолданады. Қызылшаға лимон суын тамызады да әрі қарай қуыра береді. Бұл кезде қалған көкөністерді турап, дайындап қояды. Пияз бен сәбізді турадық. Енді қызанақты қолға алайық. Оны турағанда мынаны ескерген жөн: бұдан тамақтың дәміне келіп-кетері жоқ, бірақ, езіліп кетсе, тағамыңыз қоюланып қалуы мүмкін. Оны турап жатпай-ақ, еттартқыштан өткізе салуға да болады, сонда ол біркелкі болып шығады. Борщ дайын болғанда да езіліп кетпей, өз қалпын сақтап қалады.

Біздің Украинада мынадай тәсілді де қолдана береді. Сорпа қайнап жатқан кезде әбден пісіп, томаттың иісі бұрқырап тұрған төрт қызанақты қазанға салып жібересің. Сорпамен бірге олар да бес минуттай қайнауға тиіс. Содан кейін қызанақтарды аласың. Әдетте әр үйде де темірден жасалған қырғыш сүзгі болады. Қайнатылған қызанақты сол сүзгіден өткізіп, жақсылап езу керек, сонда ол томат пастысына айналып кетеді. Ал, қабығын сүзгі ұстап қалады, езіндінің өзін борщқа қоса саласың. Қызанақ болмаған жағдайда оның орнына томат пастысын қолдануға болады.

Украиндар сарымсақты сүйсіне жейді. Біздің борщқа оны екі рет қосамыз – әуелі көкөністерді қуырған кезде, сосын борщ әбден піскен соң, қазанды оттан түсірер алдында. Борщқа қажетті көкөністің бәрі қуырылды, ең маңыздысы да осы. Енді алдын-ала дайындалған сорпаның да кезегі келді. Ас бұршақты дайындап қойғанбыз, суын төгіп тастап, өзін жеке ыдысқа саламыз. Туралған көкөністерді дайын тұрған сорпаға кезек-кезегімен саламыз. Картоп пен қырыққабат піскен соң әуелі ас бұршақты, содан кейін қуырылған көкөністерді салып тағы біраз қайнатамыз.

Рецепт 
Ет (шошқаның немесе сиыр еті) – 500 грамм  
ас бұршақ – 200 гр.
қызылша – 250 гр.
картоп – 300 гр.
қырыққабат – 250 гр.
Болгар бұрышы – 100 гр.
пияз – 100 гр.
сәбіз – 100 гр.
қызанақ – 200 гр. 
тұз – 1 ас қасық 
шемішке майы – 30 гр. 
қант – 1 шай қасық
лимон сөлі немесе 3 % сіркесу – 1 ас қасық
сарымсақ – 4 дана
аскөк, лавр жапырағы және қара бұрыш – дәміне қарай. 

Дәмін көру

Киев, Полтава, Львов, Чернигов, Волын борщы – осының бәрі украин борщының атаулары. Оның отыз шақты түрі бар. Солардың бәрінің құрамында қызылша болады. Тек оны дайындау тәсілдері ғана өзгеше болып келеді. Қызылшаны басқа көкөністерден бөлек қуырып алуға да, қабығымен бірге алдын-ала қуыруға немесе пісіруге де болады. Сарымсақты да міндетті түрде қосу керек. Іс жүзінде ол украин халқының қою және сұйық тағамдарының бәрінің рецептінде кездеседі. 

Авторы: Евгения Коваль

Бұл мәліметтер http://oldkazakh-tv.softdeco.net/kaz/nationalcuisine/archive/UKRAIN_TAGAMDARI_1300792882.html сайтынан алынды.

Дәстүрлі киімдері

Украиндықтардың дәстүрлі киімдері қолдан тоқылған кенептен жасалған шалбар, жейде, белдеулік және кеуделік киім, сыртқы киім, бас киім, аяқ киім, әшекей бұйымдардан тұрады. Украиндықтар арасында әлі күнге дейін киім-кешек үлгісінде этнографиялық ерекшеліктер кездеседі: дерга (күнделікті қапсырмалы киім), плахта (мерекелік, ашық түсті торлы жүн матадан екі кенептен пішілген, өрнектелген), спідниця (фабрикалық матадан жасалған белдеме), керсетка (шолақ жеңді киім) және т.б. Әйел адамдар білезік, сырға, сақина, мойынға, омырауға тағылатын алқа, моншақ, монеталы алқалар (монисто, дукачі) сияқты әшекей бұйымдар таққан. Бастарына ақ орамал (намітка), бас киім сыртынан байланатын (очіпка) киген. Түсі, фактурасы, байлау әдісіне қарай түрлі орамалдар кеңінен таралған. Ер адамдар кең шароварлар, кейіннен орыстардыкіндей тар шалбарлар киген. Кеудесі ойық, кестемен өрнектелген туника тәрізді жейделер кең таралды. Бас киімнен биік елтірі бөрік (кучма), қысқы бас киімдер (треух, малахаі), киізден, сабаннан жасалған шляпаны (бриль) айтуға болады.

 

 

 

 

118,506 сұрақ
305,575 жауап
153,302 пікір
67,995 қолданушы