+1 дауыс
185k қаралым
Сәлем!сіз өзіңіздің тұрғылықты жеріңіздегі қолданылатын диалект сөздерді атай аласыз ба?алдын ала рахмет!(жауап берген адамның аты-жөні,жасы,тұратын жері,руы қажет еді,өтініш...мысалымен болса,нұр үстіне нұр болар еді...)

15 жауап

+1 дауыс
 
Жақсы жауап

Диалект сөздер
Жалпы халықтық тілде қолданылып, сөздік құрамға енетін сөздер сол тілде сөйлейтін адамдардың бәріне түсінікті болып келеді. Сондай-ақ жалпылама қолданыла бермейтін, тек белгілі бір аймақ шеңберінде ғана жұмсалатын сөздер бар.

Мысалы: Шымкент, Арыс манында шайнекті — чәугім, жұмыртқаны — тұқым дейді, Орал өңірінде таразыны — шеккі, бәкіні — шаппа, кауғаны — бөрлек десе, Гурьев, Маңғыстауда: көрт, кердері, жанпоз, жарбай сияқты түйе атауының неше түрі бар. Осындай жергілікті халық тілінде ғана колданылатын, белгілі аймақ көлсмінде ғана айтылатын сөздерді диалектизмдер дейді.

Шеккі,  бәкі деген не ... Қауға деген не Шымкенттенмін ғо...
+1 дауыс
Негізінен қазақ тілінде өте көп диалект сөздер жоқ (қазақ тілі ең жетік сақталған тіл болып саналады), мысалы қытайлар тіпті өз тілдерінің өзгешелігі сондай бір-бірінің тілдерін мүлдем түсінбейді. Өзбектерің де солай. Қазақ тіліндегі әрбір диалект сөз айналып келгенде өз қазақ тіліміз болып шығады. Соңғы қазақ тілін зерттеушілер (филологтар) қазақ тілінде ешқандай диалект жоқ деген тоқтамға келіп жүр
диалект деген басқа өңірлерге түсініксіз сөздер емес (жалпы, түсінікті де, түсініксіз де болуы мүмкін), мен (мен ғана емес) басқа облыстардың диалектерін түсінем!
+1 дауыс
Оразалыұлы Бауыржан 1990 жылғы 2-ші қараша, Маңғыстау облысы, Маңғыстау ауданы, Шетпе селосы. Руым-Адай.

Диалект сөздерге келетін болсақ, біздің өңірде диалект сөздер аз. Дегенмен кейбір сөздер өзгеше қолданылады. Мысалы, "үлкен, дәу, зор" сөздері көбіне "нән" деп айтылады. Және етістік сөздерге көбіне "шиш" жұрнақ есебінде қосылады "болшиш, тұршиш, отыршиш" деген сияқты аксент бар. Тағы бірнеше мал атаулары(түрлері) диалект болып саналады  Маңғыстауда: көрт, кердері, жанпоз, жарбай сияқты түйе атауының неше түрі бар.
диалект сөздердін баламасы дурыс емес
+1 дауыс
Менің ойымша бізде, Атырауда,басқа жақтарда айтылмайтын сөздер жоқ деп ойлаймын,бірақ айтылу жағына қарай өзгеріп кеткен,мысалы-келшиш.болшиш.не зат деген сияқты сөздер бар.Ал оңтүстік жақтарда шалбарды сым,қақпаны дарбаза дейді,шығыста жақсы дегенді әйбат дейді.
ақылсыз ақылды-сымақ
+1 дауыс
мен маңғыстаудың тұрғынымын біз үлкен сөзін көбінесе нән дейміз кішкентай дегенді құрттай ал қант шекер дегенді секер дейміз
+1 дауыс
Жаркентте жарайды дегенды бопты дейды ишак деген созды коп колданады, коп дегенды алем дейды, ал Семейде каншада турдын емес нешеде турдын дейды
+1 дауыс

Қазақ тілінің сөздік қоры үнемі өзгеріп отырады. Тілімізге әр түрлі қарым-қатынасқа байланысты басқа тілден сөздер енеді, тұрмыс-тіршілікке байланысты заттар мен құбылыстардың аттары жаңарып отырады. Тілімізге басқа тілден енген сөздер кірме сөздер деп аталады. Қазақ тіліне араб-парсы, монғол, орыс тілдерінен көптеген сөздер кірген.

Тілімізде кейбір кірме сөздердің қазақша нұсқасы да бар. Мысалы, коллектив – ұжым, вертолет – тік ұшақ, самолет – ұшақ, аэропорт – әуежай, аудитория – дәрісхана, протокол – хаттама, т.б.

Жалпыхалықтық сипат алмаған, белгілі бір аймақтағы тұрғындардың сөйлеу тілінде ғана қолданылатын сөздер тіл білімінде диалект сөздер деп аталады. Мысалы, сым, жейде, дарбаза, көпшік, тұқым, қоңсы, елгезер, бәдірең, кеуірт, таңлай, маңлай, тыңла, құдағай, кәсе, кигіз, жадағай, шекер, сүгірет, кеуілт.б. сөздер диалект сөздер болып табылады.

+1 дауыс
Сәлем! Мен Орталық Қазақстаннанмын, руым - қыпшақ. Бір байқағаным, бізде және Солтүстік Қазақстанда қазақ тілі байырғы нұсқасымен сақталған. Біздің қазақшамыз әдеби тілге өте жақын. Мақтанғаным емес, көркем сөйлеуде Орталықтың қазақтары озады ғой деймін, сірә)) Диалект бізде жоқтың қасы, ал оқулықтан оқыған басқа өңірдің диалектілеріне таң қала қарайтынбыз))
+1 дауыс
Мысал қайда өзі! Мысал өте аз. 20 мысал беріңізші өтнем! !!!!!!♡
0 дауыс
фонетикалык ерекшелыктеры бар диалект создермен комектесыныздершы
0 дауыс
ттбейқұт  жасық  бейіс ас  кәмбіл сөздерінің мағынасын білесіздерме
0 дауыс
Мен осы тақырыпта ғылыми жоба қорғайын деп жатырмын.Əрине,əр өңірде диалект сөздер табылады.Мен Қазақстан аймағын алмай тек Шығыс Қазақстан облысындағы аудандардың диалект сөздерін алмақшымын.Мысалы, Катон -қарағай ауданында "бөстек",(көпшік)."шоқпыт"(тряпка)."қамыс"(ет турайтын тақтайша)."биялай"(қолғап)"күлапара"(капешон),"шақал"(кішкентай)."еееа"(иə).десе.Зайсан.Тарбағатай өңірінде "щемішке"(сеймички).сейңке(веранда).тəпішпақ.шарқай(тапочка)кəтел(шелек)бақыр(ожау).алқа(сырға)Күршім Марқакөл өңірлерінде "діңке"(қауын) .леген(тазик) əгуршік(огурцы) күпəна(шөптің отауы)
0 дауыс
сым-шалбар дарбыз-карбыз жар-кабырга шакерсен-шара жуа-пияз ангелек-кауын
0 дауыс
Батыста *не бұқаланып жатсың*деген сөз бар,ал оңтүстікте оны *не өзінше боп *,болдың дейді

Негізі айта берсең көп
0 дауыс
Дийалект мүлдем жоқ десек қыйсынсыз, алайда өте аз екені айдан анық.  бұған мысал, ең шығыс жақтағы қазақ, мысалы алатаудың шығыс үшіндегі қытайдағы қазақтар, керей мен найман, мына Оралдан шыққан Тұрсынбек Қабатовтың әзіл әңгімелерін Мүлтіксіз ұғады ғой, тіпті сөз саптауы, дийалектісіні былай қойып,  сол әзілдер оларда да сол қалыпта болады екен,  тура солардағы қызық істерді айтып жатқандай.
Өздерің Ойлап көрші, 4000 шақырым қашықтықтағы Орал мен Баркөлдің Сөздері бірдей болғанын...  Пай пай пай
127,983
сұрақ
322,935
жауап
153,164
пікір
73,073
қолданушы
...