Аққудың балапаны - көгілдір;
Жыланның баласы - иірші;
Қойдың баласы - қозы, көрпеш;
ЖЫЛАННЫҢ ЖҰПАР СЕЗІМІ МӘЛИКЕГЕ
"Мәлике" жыланның аналығы.
Жыландар жұптық құрған кезде өзеннің қос арнасындай қатарласып жүреді. Сары жылан олар топталып жүрмейді.
Тұла бойынан ажалдың лебі есетін тілі айыр. Содан:" Жыланның тілі айыр, жылан мінезді адамның сөзі айыр" деп қазақтар тегін айтпаған. Жаздың ортасында сырты ақ қабыршақты жұмыртқасын басып шығарып, оны ыстық құммен көміп тастайды.
Қыркүйекте жылан болады. Жыланның баласын "иірші" деп атайды. Түсі суық болғанмен, бойды арбайтын қасиеті бар" деген сөзді әкемнен естідім. Менде жыланның басынан жасаған тұмарым болатын.
Бала кезімде бесігіме тағып, өскенде апам мойныма тағып берген.
Есімде көрген адам, бір ұстамай кетпейтін.
Түрі қорқынышты еді.
Жамандықтан қорғайды, көз тимейді, құрт- шаян шақпайды дейтін апам...
Тілі ащы адамды, жыланға тенеген.
Үлкендер айтатын:
"Маза бермей, тілінің уы бар, әр әулеттің "әбжыланы" болады"- деп...
РАЙХАН МАТАЕВА
