Ипотекалық шарт: құжаттың маңызды тетіктері

Ипотека жалпы алғанда тәуекелге бас тігетін операция. Алайда Қазақстанның көптеген азаматтары одан айналып өте алмайды, өйткені олардың несие алмай, өзіне пәтер сатып алуға мүмкіндігі жоқ.

Тұрғын үй қарызды ресімдеу алдында барлығын мұқият ақылға салып көру және ең бастысы, ипотекалық несиелеу шартын барынша зерттеуге тырысу керек. Өйткені сіз болашақтағы пәтеріңізді кепілге салып ақша алайын деп отырсыз. Ендеше, ипотекалық шартты қалай дұрыс оқуды және неге назар аударуды талқылап көрейік.   

Сіз пәтерді таңдап алдыңыз және барлық машақаттарды сәтімен ретке келтірдіңіз делік. Енді банкпен тұрғын үйді ипотекалық несиелеу шартын жасайтын кез келді, міне енді осы құжатқа ерекше зейін қою қажет. Бұл қарыз алушы мен несие беруші қол қоятын, жазбаша келісім. Бұл құжатқа сәйкес сіз алатын пәтеріңізді ипотекаға саласыз, ал оның орнына банк сізге белгіленген шартпен, пайызға несие береді. Ең алдымен өзіңізге түсініксіз заңдық терминдерді талдап алыңыз. Осыдан кейін сізге шартты оқу едәуір оңай болады. Егер қолыңыздан келмесе, заңгерден көмек сұраңыз. Бұл үнемдеп қалуға болмайтын жағдай екендігін, естен шығармаңыз.

Шарттың мазмұны мен талаптары

Сізге банкте тұрғын үйді ипотекалық несиелеудің стандартты шартын ұсынады. Онда келесі тармақтар көрсетілуі тиіс:

Банк клиенттері көбіне ипотекалық шарттың егжей-тегжейін түсінбестен, оған қолдарын қояды.

  1. Кепіл ұстаушының аты және тұрғылықты жері. Банктің аты және мекен жайы.
  2. Тұрғын үй қарыз мөлшері және оны өтеу мерзімі.
  3. Кепілге салынған жылжымайтын мүліктің тізімдемесі және орналасқан жері.
  4. Ипотека пәні болып есептелетін, жылжымайтын мүлік кепіл берушіге тиесілі болатын, құқықтың атауы (меншік құқығы, шаруашылық жүргізу құқығы және басқалары). Құқық белгілейтін құжаттар аталады.
  5. Банктің құқықтары мен міндеттері. Клиенттің құқықтары мен міндеттері.
  6. Егер негізгі міндеттеме бөліктері бойынша орындалуға тиісті болса, ипотекалық шартта тиісті төлемдердің мерзімі немесе мерзімділігі және олардың мөлшері не осы мөлшерді анықтауға мүмкіндік беретін, талаптар көрсетілуі тиіс.
  7. Банктің немесе қарыз алушының қалауы бойынша ҚР заңнамасымен тыйым салынбаған, қосымша талаптар жазылуы мүмкін.  

Құқықтық ерекшеліктері

  1. Тұрғын үй қарызын ресімдеу кезінде несие беруші қызметін, банк немесе ақшалай қарыз беруге уәкілетті мемлекеттік органның лицензиясы бар, өзге заңды тұлға атқарады. Мысалы, ипотекалық компания.
  2. Шарттың мәні – ақшалар. Банк бүкіл соманы түгел немесе бөліп береді.
  3. Шарт, егер онда өзгеше көзделмеген болса, ол жасалған кезден бастап күшіне енген болып есептеледі.
  4. Шарт жазбаша нысанда жасалады, әйтпесе ол жарамсыз болып саналады.
  5. Қарыз алушы берешекті банкке тек ақшамен қайтарады.
  6. Қарыз берушіге қарыз бойынша сыйақы тиесілі. Яғни банк пайызбен ақша береді.
  7. Ипотекалық қарыз тек үй сатып алуға беріледі.
  8. Тұрғын үй ипотекалық қарызы шартында қарыз алушының тұрғын үйге ақы төлеу шотына аударатын, бастапқы жарнасының мөлшері ескертіледі.
  9. Тұрғын үй ипотекалық қарызы шартына екі тарап та қол қояды. Клиентте және банкте шарттың бір-бір даналары қалады. Егер шарт екі тілде жасалған болса, онда екі данадан қалады.
  10. Заңнама шарттың нотариалдық куәландырылуын талап етпейді, сондықтанда  тараптарға мұны уағдаластық бойынша жасауға еш кедергі болмайды.

Мақаланың жалғасын kn.kz порталынан оқыңыздар

Арман Бизнес, Идеялар 30.09.2015 жариялады
116,035 сұрақ
294,403 жауап
152,841 пікір
60,365 қолданушы