Қазақ хандығына 550 жыл хронология тарихы

XV ғасыр

Керей мен Жәнбек Батыс Жетісуда Қазақ хандығын құрды

1465-1466 жылдар – Керей мен Жәнбек Батыс Жетісуда Қазақ хандығын құрды.

Керей хан ел билеген уақыт

1465-1474 жылдар - Керей хан ел билеген уақыт.

Созақ пен Сауран, Сығанақ қалалары Қазақ хандығының құрамына кірді

1470 жыл -  Созақ пен Сауран, Сығанақ қалалары Қазақ хандығының құрамына кірді.

Керей хан бастаған қазақ әскері Түркістан қаласына шабуыл жасады

1470 жыл - Керей хан бастаған қазақ әскері Түркістан қаласына шабуыл жасады.

Жәнібек хан Созақ қаласына шабуыл жасады

1470 жыл – Жәнібек хан Созақ қаласына шабуыл жасады.

Әз-Жәнібек хан ел билеген жылдар

1474-1480 жылдар - Әз-Жәнібек хан ел билеген жылдар.

Бұрындық ханның ел билеген уақыты

1480-1511 жылдар -  Бұрындық ханның ел билеген уақыты.

Азов қаласында Доспамбет жырау дүниеге келді

1490 жыл - Азов қаласында Доспамбет жырау дүниеге келді.

Тайбұға тайпасы Батыс Сібірдегі билікті қолына алды

1495 жыл - Тайбұға тайпасы Батыс Сібірдегі билікті қолына алды

 

XVI ғасыр

Мұхаммед Шайбани хан Қазақ хандығына шабуыл жасады

1503-1506 жылдар - Мұхаммед Шайбани хан Қазақ хандығына шабуыл жасады.

Қасым ханның Мойынсыз-Хасан бастаған шағын тобы Шайбани ұрпақтарының әскері

1510 жыл - Қасым ханның Мойынсыз-Хасан бастаған шағын тобы Шайбани ұрпақтарының әскерін күйрете жеңді.

Шайбани әскерлері қазақ әскерлерінен жеңілгенннен кейін Түркістан қалалары

1510 жыл - Шайбани әскерлері қазақ әскерлерінен жеңілгенннен кейін Түркістан қалаларының көпшілігі Қасым ханның билігіне өтті.

Қазақ хандығында Қасым хан билікті қолына алды.

1511 жыл - Қазақ хандығында Қасым хан билікті қолына алды.

Қасым ханның билік еткен уақыты

1511-1518 жылдар - Қасым ханның билік еткен уақыты.

Мамаш ханның ел билеген уақыты

1522-1523 жылдар – Мамаш ханның ел билеген уақыты.

Тақыр ханның елбилеген уақыты

1523-1532 жылдар –Тақыр ханның елбилеген уақыты.

Бұйдаш ханның ел билеген уақыты

1533-1534 жылдар - Бұйдаш ханның ел билеген уақыты.

Қожа Мақмұт ханның ел билеген уақыты

1534-1535 жылдар - Қожа Мақмұт ханның ел билеген уақыты.

Тоғым ханның ел билеген уақыты

1535-1537 жылдар - Тоғым ханның ел билеген уақыты.

Хақназар хан ел билеген уақыт

1538-1580 жылдар - Хақназар хан ел билеген уақыт.

Жетісудың батысы мен Шу, Талас өңірі Қазақ хандығының құрамына өтті.

1570 жыл -  Жетісудың батысы мен Шу, Талас өңірі Қазақ хандығының құрамына өтті.

Қазақ хандығымен одақ жасау үшін Г.Чебуков бастаған Ресей елшілері Қазақ хандығына келді.

1573 жыл - Қазақ хандығымен одақ жасау үшін Г.Чебуков бастаған Ресей елшілері Қазақ хандығына келді.

Дон, Еділ казактарының Жайық бойына шапқыншылық жасау

1580 жыл -  Дон, Еділ казактарының Жайық бойына шапқыншылық жасау салдарынан Сарайшық қаласы қирады.

Баба сұлтан

1580 жыл – Баба сұлтанның астыртын жіберген адамдары Хақназар ханды және оның туыстарын өлтірді.

Шығай хан

1580-1582 жыл - Шығай ханның ел билеген уақыты.

Тәуекел Хан

1582-1598 жыл - Тәуекел Ханның ел билеген уақыты.

Қазақ хандығын Тәуекел хан

1582-1598 жылдар - Қазақ хандығын Тәуекел хан биледі.

Тәуекел хан өзбек ханы Абдаллах

1583 жыл - Тәуекел хан өзбек ханы Абдаллахпен жасалған келісімді бұзып Сауран, Түркістан, Отырар, Сайрам қалаларын қайтарып алды.

Ермакты қазақтың Сәтбек батыры

1584 жыл -  Ермакты қазақтың Сәтбек батыры жеңді.

Құл-Мұхаммед бастаған қазақ елшілері Мәскеу

1594 жыл – Құл-Мұхаммед бастаған қазақ елшілері Мәскеуге барды.

Степанов бастаған орыс елшілері

1595 жыл - В. Степанов бастаған орыс елшілері Тәуекел ханға келді.

Тәуекел хан Абдаллах хан

1597-1598 жылдар - Тәуекел хан Абдаллах ханның әскерін Ташкент қаласының түбінде талқандады.

Өзбек хандығымен шайқаста Тәуекел хан

1598 жыл - Өзбек хандығымен шайқаста Тәуекел хан Ташкент, Самарқан басып алды.

Ташкент қаласында Тәуекел хан

1598 жыл - Ташкент қаласында Тәуекел хан қайтыс болды.

Есім хан

1598 жыл - Есім хан билікке келді.

Есім хан билік

1598-1628 жылдар - Есім хан билік құрған жылдар.

 

XVII ғасыр

1603-1624 жылдар Қазақ-Бұқар шайқасы болған жылдар.

1603 жыл - Айғыржарда бірінші қазақ-бұхар шайқасы болды.

1611 жыл -  Ташкент түбінде Есімхан Имамқұлды жеңді.

1613 жыл - Тұрсын хан өзін Ташкент қаласының билеушісімін деп жариялады.

1627 жыл -  Қазақ-бұхар шайқасында Есім ханды жеңіске жетті.

1627 жыл – «Қатаған қырғыны».

1628-1652 жылдары – Салқам Жәңгір ханның билік құрған уақыты.

1635, 1643, 1652 жылдары – Батыр қоңтайшының қазақтарға қарсы жорығы.

1640 жыл - Гурьев бекінісі салынды.

1643-1647 жылдар – Қазақ-жоңғар соғысы. 

1643 жыл - Қазақ халқының жоңғарларға қарсы Орбұлақ шайқасы болған уақыт.

1680-1715 жылдар - Тәуке ханның билік құрған уақыты.

1680 жыл – Жоңғарлардың Оңтүстік Қазақстан жеріне шабуылы.

 

XVIII ғасыр 

1710 жыл - Қарақұмда Тәуке ханның ордасында қазақ жүздерінің белгілі өкілдері бас қосып, жоңғарларға  қарсы соққы беру мәселесін талқылаған жыл.

1711-1781 жылдар - Абылай хан өмір сүрген.

1715 жыл - Тәуке қайтыс болып Қайып хан тағына отырды.

1716 жыл - Қайып хан Бекболат Екешов және Байдаулет Бориев бастаған елшілерді аттандырды.

1718 жыл - Ертіс бойына Семей бекінісі салынды.

1718 жыл - Аягөз өзені жағасында жоңғарлармен шайқас болды.

1723 жыл -Әбілқайыр Кіші жүздің ханы болып сайланды.

1723 жыл - Қазақ даласында «Ақтабан шұбырынды, Алқакөл сұлама» басталған жыл.

1723 жыл - Қазақ даласына жоңғардың 70 мың әскері басып кірді.

1724-1725 жылдар - Жоңғарлар Ташкент пен Түркістан қалаларын басып алды.

1726 жыл – Бұланты өзенінің жағасында Қара Сиыр жерінде қазақ-жоңғар соғысы «Қалмаққырылған» шайқасы болды.

1729-1730 жылдар – Балқаш көлінің оңтүстігінде қазақ әскерлерінің жоңғарлармен Аңырақай шайқасы болған жыл.

1931 жыл –Кіші жүздің Ресейге қосыла бастаған уақыты.

1731 жыл- Кіші жүз елшілері С. Қойдағұлұлы мен Қ. Қоштайұлы Кіші жүзді Ресей имерия құрамына қабылдау ұсынысымен Анна Иоанновнаның қабылдауында болған жыл.

1731 жыл – Кіші жүз ханы Әбілқайыр 29 старшынмен бірге Ресейдің қол астына кіруге ант берді.

1734 жыл – Қазақ даласын зерттеу мақсатында Кирилов басқарған  қырғыз-қайсақ экспедициясы ұйымдастырылды.

1735 жыл - Қазақстанның солтүстігінде Ор бекінісі салынды.

1740 жыл - Орта жүздің ханы Әбілмәмбет пен  сұлтан Абылай Орскіге келіп Ресейге ант берді.

1741-1742 жылдары – Жоңғар қоңтайшысы Қалдан-Серен Орта мен Кіші жүзге жорық ұйымдастырды.

1741-1743 жылдар -  Абылай сұлтан Жоңғарияның тұтқынында болды.

1748 жыл – Әбілқайыр ханды Барақ сұлтан өлтірді.

1752 жылы - Қызылжар (Петропавл) бекінісі салынды.

1757 жыл - Қазақстанға басып кірген Фу Дэ, Чжао Хой бастаған қытай әскерлері басып кірді.

1759 жыл – Абылайдың Үрімшіге сауда керуенін жіберді.

1771 жыл - Абылай хан сайланды.

1771-1781 жылдар – Абылай хан билік құрған уақыт.

1773-1775 жылдар – Е.Пугачев бастаған шаруалар көтірілісі болып, оған Кіші және Орта жүз қазақтары қатысты.

1778 жыл 24 мамыр - Ресей өкіметі Абылайды хан етіп бекітті (II Екатеринаның тұсында).

1781 жыл – Абылай хан қайтыс болды.

1783-1797 жылдар-Кіші жүзді С.Датұлы бастаған көтеріліс болған уақыт.

1785 жыл - Кіші жүз старшындарының съезінде қабылданған Нұралыны тақтан тайдыру туралы шешім қабылданды. 

1786 жыл - барон О.Игельстром ұсынған революция мәні: Хан билігін жою.

1789 жыл -Азиялық училище ашылды.

1790 жыл-Уфада Нұралы хан дүние салды.

1791 жыл - Ералы Кіші жүздің ханы болып сайланды. 

1795 жыл- Есім Кіші  жүз ханы болып сайланды.

1797 жыл - Барон Игельстромның ұсынысы бойынша патша үкіметі Айшуақты хан етіп бекітті.

 

XIX ғасыр

1801 жыл 11 наурыз - І Павел Жайық пен Еділ өзенінің төменгі ағысында Кіші жүз қазақтарының көшіп-қонуына рұқсат берді.

1801 жыл – Бөкей Ордасы құрылды.

1812 жыл –Қазақтар орыс-француз Отан соғысына қатысып ерлік көрсетті.

1817 жыл - Сүйік Абылайханұлының патша үкіметіне Өз қарамағындағы рулардың Ресейдің құрамына өтуді қалайтындығы туралы мәлімдеме жасады.

1820 жыл - Хиуа хандығы қазақ ауылдарына шабуыл жасады.

1821 жыл - Орта Азия хандықтарына қарсы Ұлы Жүздегі Тентектөре батыр басқарған шаруалар көтерілісі.

1822 жыл – «Сібір қазақтарын басқару» туралы Жарғы қабылданды.  

1822 жыл – Орта жүзде хандық билік жойылды.

1824 жыл - «Орынбор қазақтары басқару» туралы Жарғысы бойынша  Кіші жүзде хандық билік жойылды.

1825 жыл - 50 мың адамы бар үйсін руы Ресей билігін мойындады.

1831 жыл - Семейде орысша білім беретін училище ашылды.

1832 жыл – Бөкей Ордасында тұңғыш жәрмеңке ашылды

1832 жыл – Ақмола округы ашылды.

1833 жыл - Қарағанды көмірін Аппақ Байжанов ашты.

1835-1865 жылдар- Шоқан Уәлиханов өмір сүрді.

1836 жыл – Өскеменде қазақтар үшін интернаты бар училище ашылды.

1836-1838 жылдар - Бөкей Ордасында Исатай Тайманұлы мен Махамбек Өтемісұлы бастаған ұлт-азаттық көтеріліс болған жылдар.

1837-1847 жылдар – Кенесары Қасымұлы бастаған ұлт-азаттық қозғалыс болған жылдар.

1841 жыл – Үш жүздің өкілдерін Кенесарыны ақ киізге көтеріп хан сайлады.

1841 жыл – Жәңгір хан Бөкей Ордасында орысша-татарша білім беретін мектеп ашты.

1841-1889 жылдар-Ыбырай Алтынсарин өмір сүрді.

1845 жыл - Орынбор, Омбы, Семей қалаларындаорыс географиялық қоғамның бөлімшелері ашылды.

1845-1904 жылдар-Абай Құнанбайұлы өмір сүрді.

1848 жыл - Қарқаралы уезінде Талды-Қоянды жәрмеңкесі ашылды.

1849 жыл - Көкшетауда жұмысшылардың алғашқы бас көтеруі өтті.

1854 жыл - Верный бекінісінің (ертедегі атауы-Алматы) іргетасын  қалады.

1854 жыл - Ертістің оң жағалауында қазақтар үшін Семей ішкі округы ашылды.

1856-1857 жылдар - Ж. Нұрмұхамедұлы басқарған көтеріліс.

1858-1859 жылдар - Шоқан Уәлиханов Қашқарға саяхат жасады.

1858-1931 жылдар - Ш.Құдайбердіұлы өмір сүрді.

1859 жыл - Ұлы жүз жерінде (Қырғыз елінің солтүстігінде) Қастек бекінісі салынды.

1860 жыл - Ұзынағаш шайқасы.

1861 жыл - Орыс-қазақ мектебі Троицк қаласында ашылды.

1862 жыл - Ақмола қала мәртебесіне ие болды..

1864 жыл - Ресей үкіметі Түркістан, Шымкент, Мерке, Әулиеата бекіністерін басып алды.

1864 жыл - Ресей мен Қытай арасында шекараға байланысты Шәуешек хаттамасы бекітілді.

1867-1868 жылдар – Қазақ даласын басқару туралы әкімшілік реформалар қабылданды.

1867 жыл - Жетісу облысы құрылды.

1868 жыл - «Жетісуға шаруалар қоныс аударуытуралы уақытша ережен» қабылданды.

1868 жыл - Түркістан статистикалық комитеті құрылды.

1868-1869 жыл – 1867-1868 жылғы реформаның ауыртпалығына байланысты Орал, Торғай облыстарындағы көтеріліс.

1870 жыл - 1867-1868 жылғы реформаның ауыртпалығына байланысты Маңғыстаудағы көтеріліс.

1872 жыл - Қазақ музыка аспаптарының көрмесі Мәскеуде өткізілді.

1878 жыл - Семей облыстық статистикалық комитеті құрылды.

1881 жыл – Қазақ даласы арқылы сауда жүргізуге байланысты Ресей мен Қытай арасында Петербург келісіміне қол қойылды.

1881-1884 жыл – Ұйғырлар мен дүнгендер Жетісуға қоныс аударды.

1883 жыл - Іле су жолы ашылды. 

1883 жыл - Семейде алғашқы қоғамдық кітапхана ашылды.

1883 жыл - Орынбор губерниясында Ор қаласында қазақтарға арналған мұғалімдер мектепбі тұңғыш рет ашылды.

1886 жыл -  Түркістан өлкесін басқару және онда жер, салық өзгерістерін енгізу туралы ереже қабылданды.

1890 жыл - Қытаймен шекаралық сауданы орнықтыру үшін Семей сауда округі ашылды.

1890-1941 жылдар - М.Шоқай өмір сүрді.

1891 жыл -  Дала генерал-губернаторлығы туралы ереже қабылданды.

1897 жыл – Қазақстан жерінде тұңғыш халық санағы өтті.

 

                                        XX ғасыр

 

1903 жыл - Көкшетау, Петропавл, Ақмола, Павлодар,Семей қалаларында мұсылмандардың құпия діни ұйымдары құрылды. 

1905 жыл – Алаш қозғалысы құрылды.

1905-1907 жылдар – Бірінші орыс революциясы болып, қазақтар белсене қатысты.

1905 жыл - Жаркент  гарнизонында патша билігіне қарсылық өтті.

1905 жыл – Қарқаралы петициясы өтті.

1905 жыл - Успен кенішінде қазақ-орыс жұмысшыларының интернационалдық ереуілі өтті.

1907 жыл - Қазақтар сайлау құқығынан айырылды.

1907-1912 жылдар - Қазақстанға елдің еуропалық бөлігінен 2 млн 400 мың шаруа қоныстандырылды.

1909 жыл - Абай Құнанбайұлының шығармалар жинағы ресми баспадан шықты.

1910 жыл - Қазан қаласында М.Дулатұлының «Бақытсыз Жамал» атты тұңғыш романы жарық көрді.

1911 жыл- Атбасар мыс кендері акционерлік қоғамында жұмысшылар ереуілі болды.

1911 жыл - Ш. Құдайбердиевтың «Түрік, қырғыз, қазақ  хәм хандар шежіресі» еңбегі жарық көрді.

1911 жыл - Орынбор губерниясы Троисцк қаласында «Айқап» журналы жарық көрді.

1913 жыл – «Қазақ» газеті шыға бастады.

1914-1918 жылдар – Бірінші дүниежүзілік соғыс.

1916 жыл – Патша жарлығына байланысты Қазақстан жерінде (Жетісу, Торғай облыстарында қарқынды болды) ұлт-азаттық қозғалыс болды.

1917 жыл – Ақмола қаласында «Жас Қазақ» ұйымы құрылды.

1917 жыл – Түркістан автономиясы құрылды.

1917 жыл - Ақпан буржуазиялық-демократиялық революциясы болды.

1917 жыл - Әулиеата мен Меркеде «Қазақ жастарының революцияшыл одағы» құрылды.

1917 жыл -Түркістан федералистер партиясы құрылды.

1917 жыл – Алаш партиясы құрылды.

1917 жыл – «Үш жүз» партиясы құрылды.

1917 жыл – Алашорда автономиясы құрылды.

1917 жыл – Қызылордада алғашқы кеңес билігі жеңіске жетті.

1918 жыл – Азамат соғысы басталды.

1919 жыл – Қазақ өлкесін басқару жөніндегі революциялық комитет құрылды.

1920 жыл – Азамат соғысы аяқталды.

1920 жыл -  Қазақ  Автономиялық  Кеңестік Социалистік Республикасы (Қазақ АКСР) құрылды.

1921 жыл – Жаңа экономикалық саясат басталды.

1920 -1924 жылдар - Орынбор Қазақ АКСР-ы астанасы.

1921 жыл қаңтар - ҚазАКСР Халық Комиссарлар Кеңесі  қазақ және орыс тілдерін қатар қолдану тәртібі туралы декрет қабылданды.  

1921 жыл - Қазақстан комсомолы құрылды.

1924 жыл - Салықтың ақшалай формасы енгізілді.

1924 жыл - Қазақстан астанасы Қызылорда қаласына көшірілді.

1924 жыл – «Сауатсыздық жойылсын» қоғамы құрылды.

1925 жыл - Қырғыз атауы қазақ атауына өзгертілді

1925 жыл- Ә.Қашаубаев Париж қаласында өткен концертке қатысып, ән салды.

1926 жыл -  Қызылордада тұңғыш Қазақ ұлттық театры ашылды.

1926 жыл - Ежелгі Тараз қаласының орнында археологиялық қазба жұмыстары жүргізілді.

1926 жыл - Қазақ АКСР-ң халық саны 5 миллион 230 мыңға жетті.

1927 жыл - Түркістан-Сібір теміржолы құрылысы салына бастады.

1927 жыл – Ауыл шаруашылығын ұжымдастыру туралы қаулы қабылданды.

1928 жыл – Тұңғыш жоғары оқу орны Абай атындағы Қазақ педагогикалық институты ашылды.

1928 жыл -Аса ірі бай шаруашылықтары мен жартылай феодалдарды тәркілеу және жер аудару туралы декрет шықты.

1929 жыл - Қазақ мал дәрігерлік-зоотехникалық институты ашылды.

1929-1931 жылдар - Қазақстанда ұжымдастыруға қарсы шаруалардың көтерілісі болды.

1929-1931 жылдар - Алматыда ауылшаруашылық және медициналық жоғары оқу орындары ашылды.

1929 жыл – Қазақстан астанасы Алматы қаласына көшірілді.

1930 жыл – Түркістан-Сібір теміржол құрылысы аяқталды.

1930 жыл - Қазақ ауыл шаруашылық институты ашылды.

1931 жыл -  Алматыда Мемлекеттік медицина институты ашылды.

1930-1933 жылдар- Қазақ даласын аштық жайлады.

1934 жыл - Қазақ мемлекеттік музыка театры (Опера және балет) ашылды.

1934 жыл -  Қазақ мемлекеттік университеті ашылды.

1934 жыл -  Құрманғазы атындағы Қазақ мемлекеттік оркестрін құрылды.

1936 жыл -  Жамбыл атындағы Қазақ мемлекеттік филармониясы ашылды.

1936 жыл -  Казақ АКСР одақтас республикаға айналды.

1938 жыл - Қазақтың алғашқы дыбысты фильмі «Амангелді» кинокартинасы түсірілді.

1940 жыл – Қазақстан латын әріпінен кириллицаға көшті.

1941 жыл 22 маусым – Ұлы Отан соғысы басталды.

1945 жыл 9 мамыр – Ұлы Отан соғысы аяқталды.

1946 жыл - Қазақ КСР Ғылым академиясы құрылды.

1949 жыл - Қазақстан КП Орталық Комитетінің бірінші хатшысы болып Ж.Шаяхметов сайланды.

1949 жыл – Семей полигонында алғашқы ядролық қаруды сынады.

1951 жыл - Семей полигонында уран бомбасы сыналды.

1953 жыл – Семей полигонында жер үстінде алғаш рет қуаттылығы 500 килотонна болатын сутегі бомбасы сыналды.

1954 жыл - Тың және тыңайған жерлерді игеру басталды.

1958 жыл – Теміртау қаласында халықтың әлеуметтік ссаясатқа қарсы наразылығы болды.

1960 жыл - Қытайдан Қазақстанға 200 000-ға жуық қазақ оралды.

1960 жыл – Мәскеуде қазақ жастарының «Жас тұлпар» ұйымы құрылды.

1960 жыл - Қарағандыда қазақ жастарының «Жас қазақ» ұйымы құрылды.

1960 жыл - Семейде қазақ жастарының «Тайшұбар» ұйымы құрылды.

1960 жыл – Д.А.Қонаев Қазақстан КП Орталық Комитетінің  бірінші хатшысы болып сайланды.

1960 жыл -«Алтын қорған» деген атауға ие болған Шілікті қорғаны зерттелді.

1964 жыл - Д.А.Қонаев Қазақстан КП Орталық Комитетінің  бірінші хатшысы болып екінші рет сайланды.

1969 жыл - Жалаңашкөл бойында Кеңес Одағы мен Қытайдың арасында әскери қақтығыс орын алды.

1970 жыл - Есік қорғанынан алтын киімді сақ жауынгері табылды.

1978 жыл – Қазақ КСР Конституциясы қабылданды.

1979 жыл - Неміс автономиясын құруға қарсы Целиноград қаласында жастар наразылығы өтті.

1986 жыл 16 желтоқсан - Қазақстан КП Орталық Комитетінің пленумы Республика партия ұйымының басшысы етіп Д.А.Қонаевтың орнына Г. Колбинді тағайындады.

1986 жыл 17 желтоқсан- Қазақ жастары республика басшысының орнынан ауысуына байланысты Алматыда ереуілге шықты (Желтоқсан оқиғасы).

1988 жыл – Алаш қайраткерлері мен бес арыс Ш.Құдайбердиев, Ж.Аймауытов, М.Жұмабаев, А.Байтұрсынов, М.Дулатов ақталды.

1989 жыл - Антиядролық, экологиялық қозғалыс «Невада-Семей» құрылды.

1989 жыл -Қазақстан КП ОК І хатшысы болып Н.Назарбаев сайланды.

1989 жыл маусым – Жаңаөзен қаласында халық бұқарасының ірі бас көтеруі өтті.

1989 жыл шілде – Қарағанды кеншілерінің көтеруі өтті.

1989 жыл қыркүйек – Қазақ КСР тілдер туралы заң қабылданды.

1990 жыл 25 қазан - Қазақстанның мемлекеттік егемендігі туралы Декларация қабылданды.

1990 жыл – «Азат» азаматтық қозғалыс құрылды.

1990 жыл сәуір – Қазақстанда президент лауазымы енгізілді.

1990 жыл сәуір - Жоғары Кеңестің мәжілісінде Қазақ КСР-інің Президенті  болып Н.Назарбаев сайланды.

1991 жыл – Шетелдегі қазақтардың Қазақстанға көші-қоны басталды.

1991 жыл – Семей ядролық полигоны жабылды.

1991 жыл 7 қыркүйек - Қазақстан Коммунистік партиясы таратылды.

1991 жыл 2 қазан – Тұңғыш қазақ ғарышкері Т.Әубәкіров ғарышқа ұшты.

1991 жыл 1 желтоқсан – Тұңғыш президент сайлауы өтіп, көпшілік дауыспен Н.Назарбаев президент болып сайланды.

1991 жыл 8 желтоқсан – Минск қаласында славян мемлекет басшылары КСРО-ны тарату туралы шешім қабылдады.

1991 жыл 10 желтоқсан – Тұңғыш Қазақстан Президенті Н.Ә.Назарбаев ант қабылдады.

1991 жыл 10 желтоқсан – Қазақ КСР атауы Қазақстан Республикасы болып өзгертілді.

1991 жыл 13 желтоқсан – Қазақстан және Орта Азия мемлекеттерінің басшылары Ашхабад қаласында бас қосты.

1991 жыл 16 желтоқсан -  Қазақстан Республикасының мемлекеттік тәуелсіздігі жарияланды.

1991 жыл 21 желтоқсан - Алматыда Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы құрылды.

1991 жыл - Қазақстан Республикасының тәуелсіздігін алғашқы болып Түркия мойындады.

1992 жыл - Қазақстан өзінің тұңғыш алтынын шығарып мемлекеттің алтын қорын жинауды бастады.

1992 жыл - Республиканың мемлекеттік тәуелсіздігін қамтамасыз ету мақсатымен Ішкі істер әскері құрылды.

1992 жыл 2 наурыз -  Қазақстан Біріккен Ұлттар Ұйымына мүше болып қабылданды.

1992 жыл маусым – Қазақстан Республикасының мемлекеттік туы мен елтаңбасы қабылданды.

1992 жыл 30 қыркүйек, қазан -Алматыда дүние жүзі қазақтарының құрылтайы өтті.

1992 жыл  желтоқсан – Қазақстан Республикасының Мемлекеттік әнұраны қабылданды.

1993 жыл 13 желтоқсан – Қазақстан Республикасының Жоғарғы Кеңестің таратылды.

1993 жыл 15 қараша - Қазақстан Республикасының Ұлттық валютасын енгізді.

1993 жыл 28 қаңтар - Қазақстан Республикасының тұңғыш конституциясы қабылданды.

1993 жыл ақпан - Қазақстан Халық Бірлігі Одағы құрылды.

1993 жыл – Н.Ә.Назарбаев Лиссабон хаттамасына қол қойды, Қазақстан ядролық қарусыз аймақ деп жарияланды.

1993 жыл – Қазақстан жастарын шетелге оқытуға арналған «Болашақ» стипендиясы белгіленді.

1995 жыл – Қазақстан Республикасы, Ресей Федерациясы, Беларусь Республикалары бірігіп Кедендік Одақ құру туралы шартқа қол қойды.

1995 жыл наурыз – Қазақстан Халықтар ассамблеясы құрылды.

1995 жыл  26 сәуір – Қазақстан Республикасы Президенті Н.Назарбаевтың өкілеттік мерзімін 2000 жылға дейін ұзарту туралы референдум өтті.

1995 жыл 30 тамыз – Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясы қабылданды.

1995 жыл – Қазақстан Республикасының астанасын Алматыдан Ақмолаға көшіру шешім қабылданды.

1995 жыл – Абай Құнанбаевтың 150 жылдық мерейтойы ЮНЕСКО көлімінде тойланды.

1996 жыл 30 қаңтар -  Конституция бойынша Қазақстанның парламентіндегі тұрақты жұмыс істейтін екі палата:  Сенат пен Мәжіліс жұмын бастады.

1996 жыл – Шанхай Ынтымақтастық Ұйымы өзі жұмысын бастады.

1996 жыл - Ж.Жабаевтің 150 жылдық мерейтойы тойланды.

1997 жыл - «Қазақстан-2030» стратегиясы қабылданды.

1997 жыл – Қазақстан Республикасының астанасы Алматыдан Ақмолаға көшірілді.

1997 жыл – «Жалпыұлттық татулық және саяси қуғын-сүргін құрбандарын еске алу жылы» деп жарияланды.

1998 жыл 1 қаңтар – Қазақстан Республикасының Зейнетақы туралы заңы күшіне енді.

1998 жыл – Астана қаласының тұсаукесер рәсімі өтті.

1998 жыл – Қазақстан Республикасының Ұлттық Ғылым академиясының Ш.Уәлиханов атындағы тарих және этнология институты «Отан тарихы» жұрналын шығара бастады.

1998 жыл – «Халықтар тұтастығы мен мен ұлттық тарих жылы» деп жарияланды.

1999 жыл -  «Ұрпақтар бірлігі мен сабақтастығы жылы» деп жарияланды.

1999 жыл - Н.Назарбаевтың «Тарих толқынында» еңбегі жарық көрді.

1999 жыл - Халық санағы өтті. Қазақстанда 14 млн. 952,7 мың адам тұратыны анықталды.

1999 жыл - ЮНЕСКО-ның шешімімен Қ.Сәтбаевтың 100 жылдық мерейтойы тойланды.

1999 жыл – «Отан» партиясы құрылды.

XXI ғасыр 

2000 жыл - Мәдениет жылы деп жарияланды.

2002 жыл - Денсаулық сақтау жылы деп жарияланды.

2003 жыл – Қазақстан Республикасының Ғылым Академиясы қоғамдық бірлестік болып құрылды.

2003 жыл – Астанада әлемдік және дәстүрлі дінбасыларының І съезі болып өтті.

2003-2005 жылдар - Ауыл жылдары деп жарияланды.

2004 жыл – «Мәдени мұра» бағдарламысы қабылданды.

2004 жыл – Қазақстан Республикасының 2015 жылға дейінгі білім беруді дамыту тұжырымдамасы қабылданды.

2004 жыл – Білім беру жүйесінде Ұлттық Бірыңғай Тестілеу енгізілді.

2006 жыл 6 қаңтар – Қазақстан Республикасының жаңа мемлекеттік әнұраны қабылданды.

2006 жыл – Астанада әлемдік және дәстүрлі дінбасыларының ІІ съезі болып өтті.

2006 жыл – «Отан» партиясы «Нұротан» атауға ие болды.

2007 жыл - «Қазақстан» ұлттық энциклопедиясының қазақ тілінде 10 томы, орыс тілінде 8 томы жарық көрді.

2009 жыл - Астанада Тұңғыш Президенттің бірінші интеллектуалдық мектебі ашылды.

2006 жыл – Астанада әлемдік және дәстүрлі дінбасыларының ІІІ съезі болып өтті.

2010 жыл- Қазақстан Республикасы ЕҚЫҰ-ны тарағалық қызметті атқарды.

2010 жыл – Астанада Назарбаев Университеті ашылды.

2010 жыл – Кедендік Одақ қызметін бастады.

2012 жыл – Астанада әлемдік және дәстүрлі дінбасыларының IV съезі болып өтті.

2012 жыл – Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың «Қазақстан-2050» стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» атты халыққа Жолдауы.


Дайындаған

Марат БАЙДОЛЛА, Павлодар қаласындағы №19 мектептің тарих пәнінің мұғалімі.

Қазақ хандығына 550 жыл 20.06.2015 жариялады
116,054 сұрақ
294,517 жауап
152,845 пікір
60,461 қолданушы