Шәкәрім деген адамның аты. Сұрақты нақтылап қойсаңыз дұрыс болар еді. Мүмкін сіз Шәкәрім Құдайбердіұлы іздеген боларсыз.
Шәкәрім Құдайбердіұлының қысқаша өмірбаяны
Туған жылы мен жері: 1858 жылы 11 шілде (жаңа стильмен 23 шілде), қазіргі Шығыс Қазақстан облысы, Абай ауданы, Шыңғыстау бөктерінде (Кеңбұлақ, Байқошқар өзені бойы) дүниеге келген. Абайдың әкесі Құнанбайдың үлкен әйелі Күңкеден туған Құдайбердінің ұлы, яғни Абайдың туған інісі.
Балалық шағы: 7 жасында әкесінен жетім қалады. Абайдың тәрбиесінде, Құнанбай қажының қолында өседі. 5 жасынан молдадан хат танып, 4–5 жыл оқиды. Кейін өз бетінше білім алады (Абайдың басты ұстазы болады). Араб, парсы, түрік, орыс тілдерін меңгереді.
Қоғамдық қызметі: Бір кезде болыс басқарушы болып сайланады, бірақ әділетсіздікті көріп, одан бас тартады. 1905–1906 жылдары Абайдың кеңесімен қажылыққа барады (Стамбул, Египет, Мекке, Медина арқылы).
Шығармашылық басталуы: 40 жас шамасынан (1898 жылдан) әдебиетке белсенді кіріседі. Абай дәстүрін жалғастырушы, реалистік бағытта жазады.
Негізгі туындылары:
Дастандар: «Қалқаман-Мамыр», «Еңлік-Кебек», «Нартайлақ-Айсұлу»
Роман: «Әділ-Мәрия»
Философия: «Үш анық»
Өлеңдер: лирикалық және дидактикалық («Өмір», «Сәнқойлар» т.б.)
Аудармалар: Хафиз, Физули, Пушкин, Толстойдан
Әндер: 100-ден астам саз шығарған
Соңғы жылдары: Кеңес өкіметіне қарсы көзқараста болады. 1920 жылдар соңында Шыңғыстаудың Шақпақ жеріне жалғыз кетеді.
Қазасы: 1931 жылы 2 қазанда 73 жасында Кеңес жазалау отрядының оғына ұшырап қаза табады (жалған айыппен). Денесі 30 жылдай құр құдықта жатады, кейін ұлы Ахат жерлейді.
Ақталуы: 1988 жылы толық ақталады. Содан кейін шығармалары жарияланып, зерттеледі.
Шәкәрім — Абайдан кейінгі қазақ әдебиеті мен философиясының ең ірі тұлғаларының бірі, адамгершілік, білім, әділет тақырыбын терең қозғаған ойшыл.
