Тоғыспалы ықпалға 10- мысал керек

+1 дауыс
232 қаралым
• Санаты: Қазақ тілі

1 жауап

+1 дауыс
Тоғыспалы ықпал (кейде өзара ықпал деп те аталады) – екі дыбыстың бір-біріне әсер етіп, екеуінің де өзгеріске ұшырауы. Бұл құбылыс көбінесе сөз аралығында немесе біріккен сөздерде кездеседі.

Қазақ тіліндегі тоғыспалы ықпалдың ең айқын және классикалық үлгісі – сөз соңындағы «с» дыбысы мен келесі сөздің басындағы «ж» дыбысының кездесуі (с + ж = шш).

Міне, тоғыспалы ықпалға 10 нақты мысал:

Тас жол → айтылуы: [таш шол] («с» дыбысы «ж»-ға әсер етіп қатайтады, ал «ж» дыбысы «с»-ға әсер етіп шұғылдандырады).

Бас жағы → айтылуы: [баш шағы] (Бас сүйегі немесе жоғарғы жақ мағынасында).

Бес жыл → айтылуы: [беш шыл] (Уақыт өлшемі).

Дос-жаран → айтылуы: [дош шаран] (Қос сөз).

Құс жолы → айтылуы: [құш шолы] (Аспан денелеріне қатысты).

Қос жүрек → айтылуы: [қош шүрек] (Тіркес).

Жұмыс жасау → айтылуы: [жұмыш шасау] (Іс-әрекет).

Атлас жейде → айтылуы: [атлаш шейде] (Мата атауы мен зат есімінің тіркесуі).

Бос жүріс → айтылуы: [бош шүріс] (Бекер жүру).

Күміс жүзік → айтылуы: [күміш шүзік] (Зат есім тіркесі).

Бұл мысалдардың барлығында жазуда «с» және «ж» әріптері сақталғанымен, ауызекі сөйлеуде (орфоэпияда) екі дыбыс бір-біріне сіңісіп, «шш» болып естіледі.

Ұқсас сұрақтар

0 дауыс
1 жауап
0 дауыс
1 жауап
2.03.2021 • Санаты: Қазақ тілі Аноним сұрақ қойды
127,938 сұрақ
322,810 жауап
153,160 пікір
72,926 қолданушы