1. Еңбек демалысының ұзақтығы және мереке күндері
Еңбек кодексінің 88-бабы (Еңбек демалысының ұзақтығы) Негізгі ақылы еңбек демалысы – кемінде 24 күнтізбелік күн (көптеген мекемелерде 30 күнтізбелік күн беріледі, бұл ұжымдық шартта немесе еңбек шартында көрсетіледі).
Еңбек кодексінің 92-бабы, 3-тармағы – ең маңызды норма:
«Ресми мереке күндері еңбек демалысының күнтізбелік күндерінің санына кірмейді және оларға демалыс ұзартылады».
Яғни: Егер сіздің 30 күндік демалысыңызға Наурыз, 1 мамыр, 7 мамыр, 9 мамыр, 1 шілде, 30 тамыз, 25 қазан, 16 желтоқсан сияқты ресми мереке күндері түссе – сол күндер 30 күннің ішіне есептелмейді, демалысыңыз автоматты түрде ұзарады (мысалы, 30 күн + 2 мереке = 32 күн нақты демаласыз).
Бұл – заңмен міндетті түрде берілетін құқық, мекеменің ішкі саясаты емес.
2. Демалыс ақысы қалай есептеледі?
Еңбек кодексінің 111-бабы Демалыс ақысы орташа жалақыдан есептеледі және күнтізбелік күндер санына байланысты төленеді (яғни 30 күнге ғана төленеді, қосылған мереке күндерге ақша төленбейді).
Заңды түрде дұрыс:
Демалыс ұзақтығы: 30 күн + мереке күндері (мысалы, 33 күн)
Ақы төленеді: тек 30 күнге ғана Бұл – заңда тікелей жазылған (92-бап + 111-бап).
3. Жұмыс беруші қосымша (мереке) күндерді қосып бермеуге құқығы бар ма?
Жоқ, құқығы жоқ. Мереке күндеріне демалысты ұзарту – жұмыс берушінің қалауы емес, міндеті. Одан бас тарту заң бұзушылық болып табылады.
Егер мекеме «біз тек 30 күн береміз, мереке болса да қоспаймыз» десе – бұл Еңбек кодексінің 92-бабын бұзу. Сіз еңбек инспекциясына шағымдана аласыз.
