Құқықтық бағыттағы күрделі пайымдауларда логикалық жалғаулықтар маңызды рөл атқарады. Бұл жалғаулықтар арқылы тұжырымдарды біріктіру және олардың арасында байланыс орнату жүзеге асырылады.
1. "Егер... онда"
Бұл жалғаулық шартты қатынасты білдіреді, яғни бір жағдайдың орын алуы екінші жағдайдың орын алуына себеп болуы мүмкін.
Мысалдар:
Егер заңды бұзу орын алса, онда құқық бұзушы жауапкершілікке тартылуы керек.
Егер жеке тұлға келісімшартты бұзса, онда ол зиянды өтеуге міндетті болады.
Егер құқық қорғаушы орган өз міндетін орындамаса, онда ол мемлекеттік бақылау органдарынан жазалауды талап етуге құқылы.
2. "Және"
Бұл жалғаулық екі немесе бірнеше тұжырымның бір мезгілде шын екенін білдіреді.
Мысалдар:
Азаматтың құқықтары мен міндеттері заңмен анықталады, және оны мемлекет қорғауы тиіс.
Қоғамдық қауіпсіздік пен тәртіпті сақтау маңызды, және бұл үшін құқықтық жүйе тиімді жұмыс істеуі қажет.
Әр азамат өзінің құқығын қорғауға құқылы, және бұл үшін оған заңды көмек көрсетілуі тиіс.
3. "Немесе"
Бұл жалғаулық екі немесе бірнеше жағдайдың біреуінің орын алуын білдіреді, яғни екі нұсқаның біреуі шын болуы мүмкін.
Мысалдар:
Құқық бұзушы айыппұл төлеуі немесе қамауға алынуы мүмкін.
Құқықтық дауды сотта шешуге болады немесе медиация арқылы келісімге келуге болады.
Заңды тұлға мен жеке тұлғаның арасындағы келісімшарт міндетті түрде жазбаша түрде болуы тиіс немесе ауызша да жарамды болады.
4. "Сондықтан"
Бұл жалғаулық себеп-салдар байланысын көрсетеді, яғни алдыңғы пайымдаулар негізінде қорытынды жасауға мүмкіндік береді.
Мысалдар:
Егер азамат заңды бұзса, сондықтан оған айыппұл салу қажет.
Мемлекет азаматтарының құқықтарын қорғау үшін құқықтық нормалар қабылдаған, сондықтан оларды орындау міндетті.
Қоғамдық тәртіпті сақтау үшін полиция қызметкерлері заңды түрде әрекет етуі керек, сондықтан олардың әрекеттері заң шеңберінде жүзеге асуы тиіс.
5. "Бірақ"
Бұл жалғаулық контраст немесе қайшылықты білдіреді, яғни бір нәрсе айтылып, оған қарама-қарсы жағдай келтіріледі.
Мысалдар:
Азаматтың құқығы сақталуы тиіс, бірақ бұл құқық бұзушылық жасаған жағдайда шектеуге ұшырауы мүмкін.
Заң мемлекет мүддесіне қызмет етуі керек, бірақ бұл азаматтардың құқықтары мен бостандықтарына қайшы келмеуі тиіс.
Сот шешімі заңды және әділ болуы тиіс, бірақ кейде ол дұрыс түсінілмеуі мүмкін.
