Қазақ қыздарын ұрып, зорлап жатқанын естіп, алаңға қазақ қыздарын қорғауға барған Қайрат ағамыз қазіргі қазақ жігіттеріне үлгі. Осындай ұл туған аналарымызға мың да бір тағзым.
Қайрат Рысқұлбековтың анасы — Дәметкен апа. Ол Желтоқсан қаһарманының ерлігін мақтан тұтып, ұлының ақталуы мен есімін ардақтау жолында өмірінің соңына дейін күрескен, аналық жүрегімен ұлының бейкүнә екенін сезінген парасатты жан болған. Дәметкен апа ұлының рухына бағыштап, естеліктер мен сұхбаттарда ұлы туралы жан тебірентерлік естеліктер қалдырды.
Қайрат Рысқұлбеков анасы туралы негізгі деректер:
Анасының аты-жөні: Дәметкен апа.
Өмірден өтуі: Қайраттың анасы ұлынан айырылғаннан кейін көптеген қиындықтарды бастан өткеріп, ұлының ақталуын күткен.
Ерлігі: Дәметкен апа Қайраттың ұлтжанды, елін сүйген, қайсар мінезді болып өскенін үнемі айтып отырған.
Елім, елім, елім деп,
Ар-намысын сақтаған.
Бұйырғанда өлімге,
Кірпігін де қақпаған.
Батыр бабаң Бауыржан,
Қолдады ма, қарағым,
Желтоқсанның шыдадың,
Толғағына, қарағым.
Арман, арман, арман көп,
Айтылар теңеу қалған жоқ,
Қысқа ғұмыр сүрсең де,
Таң қалдырған қарағым!
Алатауға абиыр,
Алып берген қарағым!
Ерлік жолын халқыңа,
Салып берген қарағым!
Мамық болсын қара жер,
Жатқан жерін жарық боп,
Бақұл бол, бақұл әй, көкем,
Тәубе, тәубе, тәубе етем!
